Biyografi Nedir?

Biyografya da denilen biyografi bir edebi eser olduğu gibi bir yandan da tarihteki kişileri aydınlatacak kısa yazılar da olabilir. Tek bir yazıda bir kişi ele alınır. Fakat Biyografya’nın farklı türleri de bulunmaktadır, tek bir kişi ele alınıyorsa “şahıs biyografyası”, bir çok kişilerin hayatlarını ele alınıyorsa “genel biyografya”, “biyografi sözlüğü” , bütün zamanları ve milletlere ait şahısları içine alıyorsa "beynelmilel biyografya", memleketin dar bir bölgesinin şahıslarını anlatıyorsa “bölge biyografyası”, sadece çağdaş kimseleri anlatıyorsa “çağdaş biyografyası” , belli bir meslek adamlarını anlatıyorsa “özel biyografya”, yaşayanların hayatlarından söz ediliyorsa “yaşayanların biyografyaları” adı verilir.

Sanat, medya, siyaset, spor, edebiyat gibi alanlarda başarılı olmuş, önderlik etmiş veya hayatın akıcılığını değiştirmiş kişilerin yaşamının anlatıldığı kısa veya uzun metinlerdir.

Biyografilerde önemli olan kişinin kendi hayat hikayesini değil de onunla ilgili araştırma yapmış, farklı bilgi ve belgelerden toplanmış veya onun yaşamına yakından tanıklık etmiş yanında bulunmuş kişiler tarafından kaleme alınır. Şöyle diyebiliriz ki, biyografi de genel olarak kullanılan özne “üçüncü tekil kişidir.”

Kişilerin tarafsız olmaksızın, gerçekçi olunmalıdır. Aynı bir ödev hazırlar gibi kaynakları belirtilmeli, belgelere, kanıt ve tanıklara dayandırılmalıdır.

Genelde izlenen yol zaman dizinsel sıralamasıdır, yani kronolojik olarak sıralama izlenir. Yaşamı yazılan kişinin doğum, aile çevresi, eğitim süreci, yetişkinliğe ererken yetişen kişiliği, arkadaşlık ilişkileri, akrabalık ilişkileri, sosyal yaşamı, aşkları, evliliği ve çocukları, okuduğu okullar, mezuniyet başarıları, ünlü ise oynadığı filmler, bilim adamı ise bulduğu icatlar gibi alanındaki başarısına ulaşma süreci, ulusal ve uluslararası başarıları konu edilmelidir.

Biyografi de en önemli etken sanki kişinin üçüncü bir gözü olmaktadır. Kişinin ne kadar önemli, değerli olduğu sevgi sözcükleri ile değil, daha çok denge de anlatılmalıdır. Öznel bir tutum olmamalı, kişinin yaşamı aşırı yüceltmeden ya da yerin dibine koymadan anlatılmalıdır.

Kesinlikle asılsız bilgilere, söylentilere ve dedikodulara yer verilmemelidir. Anlatılanlar gerçekçi olmalıdır.